PRIRODA

PRIRODNI RESURSI

Reka Dunav

Reka Dunav koja ima najveću prirodnu turističku vrednost povezuje našu opštinu sa zapadnom, centralnom i severnom Evropom sa jedne i Crnim morem i istočnom Evropom sa druge strane. Pruža izuzetne mogućnosti razvoja izletničkog, tranzitnog, manifestacionog a pre svega nautičkog turizma.

Tok reke Dunav prolazi teritorijom Opštine na dužini od oko 35 km (1315 rkm - 1280 rkm), pri čemu na poslednjoj trećini te dužine teritoriju opštine čine obe obale Dunava (Neštin). Na tom delu plovnog puta smeštene su 4 marine - privezišta čije lokacije imaju izvanredne prirodne predispozicije za razvoj nautičkog turizma, a to su:

  • Tikvara na 1298,8 rkm - leva obala
  • Bager 1295 rkm - leva obala
  • Neštinski rukavac 1293,5 - desna obala
  • Čelarevo 1286 - leva obala

Pored toka, svojim položajem i prirodnim predispozicijama nameću se još dve lokacije:

  • Ada Mladenovo 1300 - leva obala
  • Bačkopalanački most na Dunavu 1296,3 - leva obala

Sve lokacije karakteriše odvojenost od plovnog puta i zaštićenost od toka matice (osim Bačkopalanački most) što je prirodna osobenost ovih lokacija i retko se sreće na toku Dunava na jednom relativno kratkom potezu. Marine Tikvara i Bager smeštene su u tzv basenskim proširenjima, dok su Neštin, Čelarevo i Ada Mladenovo u rukavcima. Većina lokacija ima dobru komunalnu opremljenost osim Mladenovo i Neštin, tako da postoje osnovni preduslovi za dalje povoljno investiranje u ove sadržaje i njihovo brzo dovođenje u stanje pune komercijalizacije.

Bačka Palanka se nalazi na 1298. kilometru. Do naselja se dolazi kroz zeleni pojas u kome je razliveno nekoliko rukavaca Dunava. Najznačajniji rukavci su "Tikvara" i "Bager". Oba rukavca su plovna za čamce. Na 1298,8 kilometru je ulaz u "Tikvaru" a unutar rukavca uređena su dva privezišta za čamce i velika peščana plaža. Centar naselja je udaljen oko 400 metara od rukavca i pruža široke mogućnosti za snabdevanje turista- nautičara. Za jahte sa dubljim gazom preporuka je da se koriste privezište i pristan u kanalu "Bager" na 1295. kilometru. Ispod Fruške gore tok Dunava je isprepleten nizom ostrva: ostrvo Govneš, Zeleno ostrvo, Velika ada, Neštinska ada i drugi pravi su raj za nautičare i ljubitelje ribolova.

Park prirode "Tikvara"

Nalazi se na području opštine Bačka Palanka uz levu obalu Dunava, protežući se od 1.297 do 1.305 km, površine 508 hektara i 13 ari 57 m2 i u državnoj je svojini. Bačka Palanka je od Novog Sada udaljena 45 km. od Beograda 125 km. i smeštena je neposredno uz samu državnu granicu sa Republikom Hrvatskom. - Pripadnost: Parkom prirode "Tikvara" upravlja Javno preduzeće sportsko rekreacioni centar "Tikvara".

Zaštićena prirodna dobra na području opštine Bačka Palanka

Specijalni rezervat prirode " Karađorđevo"

Specijalni rezervat prirode " Karađorđevo " se nalazi u jugozapadnoj Bačkoj, na području srednjeg toka Dunava, na njegovoj levoj strani, a pored naselja Karađorđevo, Mladenovo, Bač i Bačko Novo Selo.

Specijalni rezervat prirode " Karađorđevo", u okviru definisanih granica, ima ukupnu površinu od 2.955,32,54 hektara od čega je 2.945,9730 ha u državnoj, 8.59,45 ha u privatnoj i 0.75,79 ha u svjini drugih vlasnika. Na području Specijalnog rezervata prirode " Karađorđevo " ustanovljava se

  • Režim zaštite II stepena, koji obuhvata područje Bukinskog rita, površine 1.316,80,01 ha ; u kome se izdvaja zona A kao lokus starih ritskih sastojina autohtonih vrsta drveća i gnežđenja orla belorepana, površine 8,58,15 ha;
  • Režim zaštite III stepena koji obuhvata kompleks Vranjaka i Guvništa, površine1.638,52,53 ha
Bukinski rit

Deo Rezervata koji u vegetacijskom pogledu predstavlja prvenstveno šumski kompleks. Tu opstaju šumske zajednice koje se razvijaju pod uticajem plavnih i visokih podzemnih voda na zemljištu uz sadašnji i nekadašnji tok Dunava. Na delovima rita gde se plavna voda duže zadržava razvijaju se zajednice vrba i topola dok se na onim delovima van domašaja poplavnih voda (grede) ili su izloženi samo kratkotrajnim poplavama, gde je podzemna voda na dubinama većim od 150 cm javljaju šumske zajednice hrasta lužnjaka i jasena.

Zajednice vodenih cvetnica i neke močvarne zajednice predstavljaju izolovane oaze sa sve ređim vrstama kao što su beli i žuti lokvanj, trapa. Iđirot, zaštićene kao prirodne retkosti jer su dovedene na ivicu opstanka. Bukinski rit je nizijsko područje naseljeno pretežno ribama iz porodice šarana. Ihtionfaunu sačinjava oko 50 vrsta riba a među njima najznačajnije su : štuka, smuđ, som, šaran, linjak, deverika, karaš, kečiga i dr.

Vranjak i Guvnište

Ova dva prostorno odvojena šumska kompleksa su razdvojena sadašnjom barom Mostonga koji je nekada bio vodotok istoimene reke. Ovde su omogućeni povoljni uslovi opstanka autohtonih sastojina hrasta kao i alohtonih vrsta (bagrem) sa njima svojstvenom florom i faunom. Mnogobrojne vrste ptica selica, divlje guske, orao belorepan, crna roda (zaštićene kao prirodne retkosti), zatim veliki broj životinja: kuna zlatica, kuna belica, jazavac, divlja mačka, vidra, autohtone vrste visoke divljači: jelen, srna, divlja svinja, alohtone vrste: jelen lopatar, muflon, virdžinijski belorepi jelen.

Park prirode "TIKVARA"

Područje prirodnog dobra " Tikvara" stavlja se pod zaštitu kao značajno prirodno dobro i svrstava se u treću kategoriju.

Park prirode " Tikvara" se nalazi na području opštine Bačka Palanka, uz levu obalu reke Dunav između km 1296 i km 1304. odnosno KO grad i Nova Palanka.

Površina zaštićenog prirodnog dobra iznosi 508,13 ha, dok zaštitna zona oko Parka prirode obuhvata površinu od 332,75 ha.

Park prirode " Tikvara" se nalazi u južnom delu Bačke na inundacionom području srednjeg toka Dunava. Nadmorska visina se kreće od 76 do 80m.

Park prirode "Tikvara" pripada kategoriji nizijskog područja ciprinidnog regiona. Naseljeno je pretežno ribama iz porodice šarana (Cyprinida).

Na području Parka prirode "Tikvara" dominiraju šumski ekosistemi, mozaičnost vegetacije koji su vezani za mikrokonfiguraciju terena i intenzitet zasipanja istog, zavisno od režima plavnih i podzemnih voda, odnosno ispresecanosti sastojina autohtonih i antropogenih šumskih zajednica, barama i rukavcima.

Takođe na području Parka prirode " Tikvara" zbog svojih izrazitih estetskih i naučnih vrednosti, kao posebno zaštićeno dobro nalazi se veštački podignuta sastojina močvarnog čempresa zaštićena kao spomenik prirode. Ova veštačka sastojina nalazi se pored puta za Dunav U B.Palanci prema nekadašnjoj Iločkoj skeli podignuta 1942. god. Od prvobitno 340 posađenih sadnica danas je u životu ostalo svega 120 stabala dobre vitalnosti. Pošto je to jedinstvena sastojina kod nas, jer se kao egzotična vrsta četinara sadi jedino parkovima i kao takva predstavlja florističku retkost za naše podneblje, pored estetske ona predstavlja i dragocen materijal za naučna istraživanja. Biotop šuma karakterišu pre svega ptice dupljarice koje izuzetni imaju povoljne uslove za gnežđenje u starim stablima autohtonih vrsta vrba i topola.

Životinjske vrste i grupe sisara su manje zastupljene, jer su uslovi njihovog opstanka manje povoljni od uslova za druge životinjske vrste. Područje prirodnog dobra Tikvara sa svojim specifičnostima, stanište je većine predstavnika faune vodozemaca Vojvodine, kao i gmizavci koji su svojim načinom života vezani za vodena ritska staništa.

Spomenik prirode "PARK ČELAREVSKOG DVORCA"

Park čelarevskog dvorca je jedan od vrednijih predstavnika vrtne umetnosti (arhitekture) XIX veka na teritoriji Srbije. Tipičan je primer mešovitog stila koji je dominirao u vrtnoj arhitekturi tog vremena, nastalog kombinovanjem elemenata francuskog i engleskog stilu. Samo vrlo mali deo parka ispred i iza dvorca je bio pravilno geometrijski oblikovan u neobaroknom stilu, o čemu svedoče ostaci bordure od šimšira (Buxus sempevirens) i tise (Taxus baccata); floristički sastav parka je veoma raznovrstan tako da pored domaćih vrsta rastu i brojne egzotične čineći na taj način dendrološku zbirku, organizovanu u pejzažnom stilu. U parku preovlađuju kavkaste jele, dugoivične jele, stabla graba, gledičije, hrasta lužnjaka, belog jasena, javora, mleča, klena, tulipovca, mečije leske, Vajmutovog bora, pitomog kestena dr. Osnovan je na temeljima prirodne sastojine autohtone vegetacije, što sve potvrđuju očuvani primerci stabala bresta i hrasta kao i druge samonikle vrste drveća.

Za sada nije moguća poseta Dvorcu Dunđerskom iz XVIII veka vlasnika Lazara Dunđerskog jer trenutno nije u funkciji zbog renoviranja. Dvorac je 1968. godine dodeljen na staranje i upravu Vojvođanskom muzeju, kada je čelarevski park i formalno zaštićen a sam park je pod starateljstvom pivare Carlsberg iz Čelareva od 02.04.2007. god. Odlukom Skupštine Opštine Bačke Palanke, koja ga je za to vreme u potpunosti sredila i uredila. Urađen je i petogodišnji plan revitalizacije parka.

Specijalni rezervat prirode "BAGREMARA"

Rezervat se nalazi u Vojvodini, u zapadnoj Bačkoj, severno od naselja Bačka Palanka. Samo stanište je smešteno sa desne strane puta Bačka Palanka – Odžaci.

Na zaštićenom području Specijalnog rezervata prirode " Bagremara" uspostavlja se režim I i II stepena zaštite. Od ukupno zaštićene površine od 117,58 ha, područje režima:

  • zaštite I stepena iznosi 34,8 ha, što iznosi 29,6 % od ukupno zaštićene površine.
  • zaštite II stepena iznosi 82,78 ha, što iznosi 70,4 % od ukupno zaštićene površine.

U zaštitnu zonu ušao je i Paroški put koji razdvaja šumsko stanište na dva dela, a radi ponovnog povezivanja šume u celinu predviđeno je pošumljavanje puta. Zaštitna zona je uspostavljena kaotampon –zona koja sprečava širenje negativnih uticaja intenzivne poljoprivredne proizvodnje, magistralne putne mreže kao i građevinske zone naselja Bačke Palanke koji okružuju šumu.

Skoro 100% površine prekriveno je šumom i "Bagremara" danas predstavlja kulturu bagrema sa vrlo malo crnog oraha i hrasta lužnjaka. U njoj su očuvane tipične i specifične vrednosti izvornih autohtonih nizijskih mešovitih hrastovih šuma sa jedinim nalazom biljne vrste kukurjaka u Srbiji.

Osnovnu vrednost rezervata predstavlja nalaz vrste Eranthis hyemalis koja impresionira svoji izgledom tokom februara i marta meseca.U to doba biljka je u svom punom razvoju. Nađena je u kulturi bagrema u većem broju odvojenih grupa. Cveta tokom februara i marta i svojim prekrasnim zlatnožutim cvetovima, sa deljenim sivozelenim listovima u pršljenu ispod cveta, dominira u prizemnim spratu šumske kulture. Takođe su prisutne navale ili muške paprati (Dryopteris filix mas) koje predstavljaju redak nalaz ove vrste u Podunavlju Bačke.

Pored bogate flore na ovom području se očuvao veći broj vrsta autohtone faune karakteristične za nizijske hrastove šume, naročito ornitofaune i antomofaune, uz prisustvo retkih vrsta insekata. Zabeležene vrste u prizemnom spratu Bagremare su tipični predstavnici hrastovih šuma, što u prvom redu potvrđuje da se radi o šumskom staništu.

Park prirode, III kategorije značajno prirodno dobro ("Sl.glasnik Opštine Žabalj", br. 11/2005). Jegrička je nekada bila prirodni vodotok. Površina dobra Parka prirode "Jegrička" je 1 144,81 ha, na kome je uspostavljen režim zaštite II i III stepena.Nakon regulacionih radova koji su uglavnom urađeni do 1960. god., ovaj vodotok je izdeljen ana više hidrotehničkih celina, tako da se danas zove Kanal jegrička. Najmanji deo ovog prirodnog dobra nalazi se na teritoriji opštine Bačka Palanka. On obuhvata deo kanalisanog dela Jegričke od Despotova prema Ravnom Selu.


TOP

A wonderful serenity has taken possession of my entire soul, like these sweet mornings of spring which I enjoy with my whole heart. I am alone, and feel the charm of existence in this spot, which was created for the bliss of souls like mine.

I am so happy, my dear friend, so absorbed in the exquisite sense of mere tranquil existence, that I neglect my talents. I should be incapable of drawing a single stroke at the present moment; and yet I feel that I never was a greater artist than now.

When, while the lovely valley teems with vapour around me, and the meridian sun strikes the upper surface of the impenetrable foliage of my trees, and but a few stray gleams steal into the inner sanctuary, I throw myself down among the tall grass by the trickling stream; and, as I lie close to the earth, a thousand unknown plants are noticed by me: when I hear the buzz of the little world among the stalks, and grow familiar with the countless indescribable forms of the insects and flies, then I feel the presence of the Almighty, who formed us in his own image.

Duis dictum tristique lacus, id placerat dolor lobortis sed. In nulla lorem, accumsan sed mollis eu, dapibus non sapien. Curabitur eu adipiscing ipsum. Mauris ut dui turpis, vel iaculis est. Morbi molestie fermentum sem quis ultricies. Mauris ac lacinia sapien. Fusce ut enim libero, vitae venenatis arcu. Cras viverra, libero a fringilla gravida, dolor enim cursus turpis, id sodales sem justo sit amet lectus. Fusce ut arcu eu metus lacinia commodo. Proin cursus ornare turpis, et faucibus ipsum egestas ut. Maecenas aliquam suscipit ante non consectetur. Etiam quis metus a dolor vehicula scelerisque.

Nam elementum consequat bibendum. Suspendisse id semper odio. Sed nec leo vel ligula cursus aliquet a nec nulla. Sed eu nulla quam. Etiam quis est ut sapien volutpat vulputate. Cras in purus quis sapien aliquam viverra et volutpat ligula. Vestibulum condimentum ultricies pharetra. Etiam dapibus cursus ligula quis iaculis. Mauris pellentesque dui quis mi fermentum elementum sodales libero consequat. Duis eu elit et dui varius bibendum. Sed interdum nisl in ante sollicitudin id facilisis tortor ullamcorper. Etiam scelerisque leo vel elit venenatis nec condimentum ipsum molestie. In hac habitasse platea dictumst. Sed quis nulla et nibh aliquam cursus vitae quis enim. Maecenas eget risus turpis.