Arheološka nalazišta

Na osnovu podataka Muzeja u Bačkoj Palanci, na teritoriji opštine je otkriveno, ali u manjoj meri i proučeno 33 arheološka lokaliteta. Među njima se brojnošću, očuvanošću, značajem ističu nalazišta iz bronzanog doba i srednjeg veka. Najstariji predmeti materijalne kulture potiču iz mezolita i vezani su za lokalitet " Bagremara "

Na lokalitetu " Bagremara", severno od grada (sta otkriveni su sileksi (kameno oruđe – mikroliti), koji se mogu datovati u mlađi mezolit. Po svojim odlikama (geometrijalizacija – oblika su trapeza), najbliži su tardenoasienu.

Za period proto-neolita vezan je do sada neistražen lokalitet na potesu Poloj sa bližom oznakom " Obala Dunava ". Kameni i koštani materijal sa ovog lokaliteta, koji se može otkriti samo prilikom niskog vodostaja, pokazuje odlike kulture Lepenskog Vira.

Sistematski istraživano naselje iz neolitskog perioda nalazi se kod sela Vizić u Fruškoj gori, to je lokalitet " Golokut". Ovo naselje pripada najstarijoj neolitskoj kulturi – starčevačkoj kulturnoj grupi

(datuje se u sredinu V milenijuma oko 4500 – 4200. g. p.n.e.). Naselje se nalazilo na jednoj prirodnoj uzvisini u blizini izvora, a trajalo je kroz nekoliko faza. Lokalitet je zemljanog tipa a sistemskim iskopavanjem su predmeti dati na čuvanje u Muzejsku jedinicu u Bač. Palanci i Muzeju Vojvodine.

Eneolitski nalazi (bakarno doba) se susreću na lokalitetima na desnoj obali Dunava, na fruškogorskoj visoravni, uz sam odron prema Dunavu u blizini sela Neština. Najbogatije nalazište je lokalitet " Kuluštra – Crkvine", koje je imalo povoljan strateški položaj za osnivanje naselja nosilaca eneolitskih kultura. Najčešći nalazi sa ovog lokaliteta vezani su za vučedolsku kulturnu grupu (kraj III i početak II milenijuma p.n.e. rana faza Vučedola). Područje na kome se pomenuti lokalitet nalazi ugroženo je poljoprivrednim radovima i erozijom. Vučedolsko naselje, koje se verovatno nalazilo na ovom području, bilo je podignuto na višem terenu koji je spiranjem i oranjem nestao.

Na granici bačkopalanačkog i čelarevskog atara, na površini od nekoliko stotina hektara, na lokalitetu " Ciglana", rasprostiru se rano – srednjovekovno naselje i nekropola, koji pripadaju vremenu seobe naroda, negde od VIII do X veka. Brojni nalazi ženskih, muških i dečjih ukrasnih predmeta korišćenih za odeću, nakit, posude od keramike, koštani predmeti, pršljenci za vreteno, metalni delovi opreme konja, brojni nalazi posudica za livenje metala, tajanstveni fragmenti rimskih cigli sa urezanim simbolima jevrejskog kulta (menora), i mnoštvo drugih nalaza, svrstava ovaj lokalitet među nalazišta svetskog značaja. Osteološki materijal ovih grobova pokazuje karakteristike ljudi mongoloidnog tipa, a najnovija istraživanja ukazuju na uporedno prisustvo jedne populacije indoevrepskog tipa. Brojni nalazi na lokalitetu " Ciglana" otvaraju mogućnosti za dugogodišnja buduća multidisciplinarna istraživanja.

Severno od grada, iza šume Bagremara (ili Popina šuma), nalazi se lokalitet " Turski breg" na kome se, takođe, sporadično pronalazi bronzanodobni materijal. Na ovom lokalitetu vršena su 1986. g. orijentaciona iskopavanja kojima je otkriven materijal kasnog srednjeg veka. Otkrivena je nekropola sa masovnim grobnicama koje verovatno potiču iz perioda čestih epidemija.

"Turski šanac "– zemljano utvrđenje iz latenskog doba na potesu " Oberva". Pod zaštitom države od 1968 g. kao arheološko nalazište od velikog značaja. Rekognosciranjem terena u probnoj sondi je otkrivena substrukcija bedema elipsoidnog utvrđenja od zemlje. Erozijom i poljoprivrednim radovima znatno su oštećeni ovi bedemi, ispred kojih su se nalazili rovovi, a u njihovom gornjem delu palisad. Unutar utvrđenja konstatovani su objekti u vidu poluzemunica u kojima su pronađeni ostaci keramičkih sudova latenskog tipa, gvozdene alatke i žrvljevi. Ispred nasipa na kome se nalazio palisad, otkrivena su dva rova koji su služili za sprovoženje vode iz Dunava oko utvrđenja. Ovo utvrženje koje se razvijalo na susretu dvaju era, imalo je važnu ulogu kako u privredno – trgovačkom tako i vojno – političkom pogledu.

Vesti

Prikaži sve vesti