Muzej grada

Radom Amaterske muzeološke sekcije prikupljen je muzejski materijal i 1982. godine odlukom Skupštine opštine osnovana je Muzejska jedinica u Bačkoj Palanci koja je delovala u sastavu Siz-a za kulturu. Godine 1992. ona dobija naziv Muzej grada i danas deluje u sastavu Ustanove za kulturu "Hazar".

Muzejski fond obuhvata predmete razvrstane u paleontološku, arheološku, numizmatičku, etnološku, istorijsku i likovnu zbirku. U sastavu muzeja nalazi se i stručna biblioteka.

Muzej je imao stalnu postavku, ali su pre nekoliko godina muzejski materijal i oprema izmešteni u zgradu bivše Građanske škole, gde se Muzej danas nalazi.

Deo tog školskog prostora je adaptiran i u njemu se nalaze Paleontološka i Arheološka postavka kao i Likovna zbirka Muzeja grada.

Zgrada muzeja

Srpska pravoslavna crkva – Bačka Palanka

Srpska pravoslavna crkva je podignuta u periodu između 1783 i 1787. godine. Izgradnju ovoga hrama je započeo Jozef Cigler, zidar iz Čerevića a dovršio je Ernest Herlei, takođe zidar iz Čerevića. Crkva je posvećena sv. Jovanu Preteči. Sagrađena je u pseudo – baroknom stilu. To je jednobrodna građevina, sa polukružnom apsidom koja je iste širine kao i naos, dok su pevnički prostori nešto širi i pravougaone osnove. Sa zapadne strane se nalazi visoki barokni zvonik.

Crkva poseduje veoma vredan ikonostas koji je radio Grigorije Jezdimirović, ispred njega se nalaze dva tronoga čiraka. Treba i spomenuti vredne stare štampane knjige Pentikostar i Prestono jevanđelje koje su pod zaštitom kao pokretna kulturna dobra.

Srpska pravoslavna crkva

Katolička crkva

Rimokatolička crkva je građena od 1782. – 1784. godine. Sagrađena je u baroknom stilu (pod zaštitom je države od 1984. godine) na Trgu bratstva i jedinstva. To je jednobrodna građevina sa polukružnom apsidom i niskim zvonikom koji se piramidalno završava. Fasade su sasvim jednostavnih površina bez izražene plastične dekoracije. Crkva je imala i svoj "Kloster" – samostan sa školom za nemačku decu. To je danas škola "Sveti Sava". Posle odlaska Nemaca (1944 – 45.) stanovnici Bačke Palanke rimo – katoličke veroispovesti odlaze u svoju crkvu, čuvaju je i održavaju.

Slovačka Evangelistička crkva

Slovačka evangelistička crkva podignuta je 1893. godine. To je jednobrodni objekat manjih dimenzija sa niskim zvonikom izrazito zaobljenih oblika i jednostavnom dekoracijom. Crkva se nalazi u Šafarikovoj ulici, u neposrednoj blizini Dunava, gde i danas živi mahom slovačko stanovništvo.

Dvorac Dunđerski

Od spomeničkih vrednosti opštine svakako je značajan dvorac Dunđerski u Čelarevu.

Od 1834-1837 Nikola Beseredi je izgradio Dvorac.Graditelji su bili Aman i Hofman.

1882. god. Kupio ga je grof Lazar Dunđerski veleposednik iz Sombora. Iste godine je sagradio parni mlin i fabriku špiritusa. 1884. g. Je uspeo da raskrči polovinu parka i sa desne strane nedaleko od Dvorca podigao je pivaru i zasadio hmeljarnike. U dvorac su dolazili Laza Kostić, Paja Jovanović.Laza kostić je bio kum svoj deci Laze Dunđerskog. U poznim godinama se zaljubio u Lenku Dunđerski, koja je već 1895. umrla u Beču. Iz te neostvarene ljubavi ostala je pesma Santa Marija dela Salute. Objekat je građen u vidu dvorca letnjikovca i u neoklasicističkom stilu sa početka 19 vek. Nekada je u njemu bila smeštena zbirka stilskog nameštaja sa teritorije Vojvodine. Danas restauriran nameštaj nalazi u Vojvođanskom muzeju u Novom Sadu.

Mali ili "stari" dvorac je prizemni objekat pravougaone osnove, koji se nalazi levo od ulaska u park. Sagrađena je 1798. god. Sa dvorišne strane je trem koji počiva na vitkim drvenim stubovima sa dekorativno obrađenim kapitelima. Na središnjem delu ulične fasade se nalazi plitki rizalit sa tri prozora. Bočno desno krilo ima tri prouora, a levo jedan. Prozori imaju zaštitne rešetke od masivnih, gvozdenih, talasastih šipki. Potkrovni venac ukrašavaju mali kružni otvori sa rozetama. Visoki krov je na dve vode, a zasečen je na užim stranama. Veliki dvorac ima francuski park ispred a engleski park u zadnjem delu. Predstavlja istaknut primer klasicističke arhitekture u Vojvodini. Prednju fasadu ukrašava portik sa 4 dorska stuba, timpanom i stepeništem. Sa leve i desne strane glavnog ulaza na čeonoj strani dvorca, nalazi se po jedna niša koja ima istu visinu i polukružni završetak kao i otvor za ulazna vrata. Glavna fasada ima po 4 prozora sa svake strane, koji imaju ravan profilisan nadprozornik poduprt konzolama. Ispod prozora se nalazi pravougaono udubljenje u kojem se nižu po 6 ukrasa u vidu balustera. Začelje pokazuje relativno jednostavno rešenje. Centralni deo je isturen ispred fronta zapadne fasade, u sredini se nalazi izlaz u park u vidu dvokrilnih vrata, koji vodi na terasu. Levo i desno od ovog rizalita, nalazi se po tri prozora, jednako dekorisana kao i prozori na pročelju dvorca.

2000 i 2003 godine – Restauriran je nameštaj dvorca i fasada same zgrade. 1970. stavljen pod zaštitu kao spomenik kulture od izuzetnog značaja.

Dvorac Dunđerski

Muzej - Sremska Kuća - Neštin

Porodična kuća Savić, Predstavlja razvijen tip seoske kuće čija je pojava karakteristična za područje Srema u XVIII veku od pletara oblepljena blatom. U trdicionalnom srpskom stilu, trodelne osnove, krov na dve vode, prekriven trskom, strm. U sredini kuće je veliko ognjište gde se nekada sušilo meso i kobasice. Sa strane su dve sobe; na zapadu gostinska, u njoj zidana peć, bankoa na kojoj su poslagani zemljani lonci, zdele za kuvanje. Sa tri strane kuće, proteze se, u hrastovini izrezbaren divnim ukrasima, gonak (trem). Što ostavlja utisak velikog bogatstva porodice koja je tu živela.

Pod zaštitom Pokrajinskog zavoda za zaštitu kulture Novi Sad od 21.03.1968.godine.

U međuvremenu je renovirana i konzervirana Tu je bila smeštena i stalna izlozbena postavka. Jedna soba je uređena kao sremska soba s kraja 18. veka, a u drugoj su smešteni eksponati pronađeni u Naštinu i u okolini. U gonku su se nalazili eksponati iz rimskog perioda. U podrumu ima starih stvari: preslica, satova, vrč za rakiju, kolevka, gramofon. Nije u funkciji.

Sremska kuća

Ikonostas pravoslavne crkve u Neštinu

U crkvi se nalazi čudotvorna ikona Sv. Bogorodice iz 1773. godine. Pored toga je i ikonostas sa 45 ikona Teodora Kračuna iz 1759. godine, 4 stare prestone ikone iz 1741, 9 celivajućih ikona (rad Stefana Gavrilovića, 3 celivajuće ikone nepoznatih autora a 1759. godine je završena crkva. Tu se nalaze i dve prestone ikone 140 * 160, plus još tri u galeriji Matice srpske. Ikone su bile na izložbi Stanoja Popovića na revers. Postoji veliki broj rukopisa iz 18. veka (matične knjige). Najstarija je bogoslužna knjiga iz 1731. godine a postoji i jevanđelje iz 1762. godine.

Jednobrodna građevina, manjih dimenzija sa petostranom apsidom na istočnoj strani. A zapadnoj strani je četvorospratni zvonik. Sa južne i severne strane se nalaze dva plitka transepta tako da crkva ima oblik krsta. Brod je zasveden poluobličastim svodom.

Ikonostas pravoslavne crkve

Biblioteka "Veljko Petrović"

1869. godine pojavljuju se prva društva čiji su članovi bili imućniji žitelji Bačke Palanke, tako da se ta godina smatra začetkom prve građanske biblioteke (137 postojanja) u opštini.

30.09.1977. godine Skupština opštine Bačka Palanka donela je odluku o osnivanju Narodne biblioteke koja i danas nosi naziv "Veljko Petrović".

Narodna biblioteka danas ima 13 ogranaka u okolnim selima, nadzor u 11 školskih biblioteka i preko 160 000 publikacija. Posebno se ističe Odeljenje Zavičajne zbirke u kojoj se izdvajaju knjige i druge publikacije koje su napisali Bačkopalančani (rođeni u B.Palanci ili u njoj žive i rade), knjige i druge publikacije u kojima se govori o B.Palanci i njenoj okolini, kao i one štampane u štamparijama Bačkopačanačke opštine.

Biblioteka "Veljko Petrović" se nalazi u centru grada, u zgradi bivšeg Dinspanzera. U svom sasatavu ima Dečje odeljenje, Odeljenje odraslih koje je odvojeno sa velikom čitaonicom u kojoj korisnici imaju na raspolaganju dnevnu i periodičnu štampu, Naučno odeljenje, Odeljenje stare i retke knjige, kao i Antikvarnicu i Knjigoveznicu. Takođe poseduje i Matičnu službu koja ima za zadatak da prati i proučava stanje i uslove rada i razvoja bibliotekarske delatnosti u opštini B.Palanke.

Ima 12 500 članova koji godišnje pročitaju preko 130 000 knjiga. Godišnje se nabavi od 5 – 12 000 knjiga što je iznad republičkog proseka.

Biblioteka godišnje realizuje preko 100 kulturno - umetničkih manifestacija koje poseti preko 100 000 ljudi, najviše mladih (promocije knjiga, izložbe, tribine, susreti sa književnicima, stručna predavanja).

Bibliotekari u svojim akcijama poklanjaju knjige, udžbenike, školski pribor za mališane u biblioteke na Kosovu i Metohiji, Republici Srpskoj, Hrvatskoj i BiH.

Po ukupnim rezultatima i nagradama Biblioteka se svrstala u sam vrh u Vojvodini i Srbiji.

Biblioteka "Veljko Petrović"

Kulturni centar Bačka palanka

Kulturni centar Bačka Palanka osnovan je kao Ustanova za kulturu odlukom Skupštine opštine Bačka Palanka 1990. godine kao profesionalna institucija u oblasti kulture od posebnog društvenog značaja i interesa. Ova ustanova je od samog početka zauzela zapaženo mesto u kulturnom životu naše opštine.

Pokrenula je niz događaja, aktivnosti i manifestacija koje su doprinele afirmaciji i kvalitetnijem životu naše sredine: pomenućemo samo Tradcionalnu manifestaciju "Dunavski bal", kuvanje džinovskog kotlića za Ginisov rekord, filmsko-prikazivačku aktivnost, muzejsku delatnost...

Izložbe, bioskopske i pozorišne predstave, predstave za decu, festivali, koncerti, književna zbivanja, galerijska delatnost, muzejska delatnost, promocije stvaralaštva i ideja, obrazovanje i stručno usavršavanje, objavljivanje promotivnih materijala i kataloga, prepoznatljive su aktivnosti sa znakom Kulturnog centra.

Manifestacije u organizaciji Kulturnog centra su:

• Mini Tini Festival

• Jazz &Blues Fest

• Festival Demo Bendova

• Dunavski bal

GKUD "Kosta Abrašević"

U gradu je 18.04.1976. godine osnovano gradsko kulturno umetničko društvo "Kosta Abrašević" koje i danas postoji i aktivno radi, okupljajući amatere različitog uzrasta.

Danas Društvo okuplja oko 300 članova svih uzrasta organizovanih kroz sekcije:

• Folklornu sekciju (grupa dece predškolskog uzrasta, pripremna dečja grupa, dečji izvođački ansabl, pripremna grupa i izvođački ansabl),

• Izvornu pevačku grupu (ženska i muška izvorna pevačka grupa),

• Ženski hor,

• Narodni orkestar

• Tamburaški orkestar

• Tehničku sekciju

• Radionica za izradu narodnih kostima

Brojne nagrade, priznanje u zemlji i inostranstvu, dokaz su kvalitetnog rada i dobre umetničke politike, te je ansambl postao vrlo tražen i angažovan.

GKUD "Kosta Abrašević" GKUD "Kosta Abrašević"

Književni klub "DIS"

Književni klub "Dis", jedan je od najstarijih klubova u Vojvodini, osnovan je 1959. godine. Klub trenutno okuplja preko 80 članova,s tendecijom stalnog povećanja članstva, čime se klub zaista ponosi. Svoju aktivnost realizuje kroz brojne promocije knjiga, kako svojih članova, tako i potvrđenih stvaralaca jugoslovenskog nivoa, zatim kroz gostovanja i književne susrete, te predavanja, tribine i raspisivanje književnih konkursa.

"DIS – ova" vrata saradnje otvorena su za sve: kako klubove i udruženja, tako i za književne stvaraoce koje veže ista vrpca istančanog smisla za lepotu pisane reči.

Vesti

Prikaži sve vesti